Жирэмсний болон амаржсаны тэтгэмжийн тооцоолуур

Гол заалт

• Эрх. Тэтгэмжийн даатгалын шимтгэлийг нийт 12 сараас доошгүй, үүнээс жирэмсний амралт авахын өмнөх сүүлийн 6 сар тасралтгүй төлсөн эх: хүүхдээ 196-аас доошгүй хоног тээж төрүүлсэн, 196 хоног хүртэл тээгээгүй ч амьдрах чадвартай хүүхэд төрүүлсэн, эсхүл 196-аас доошгүй хоног тээж дутуу төрүүлсэн, эмнэлгийн заалтаар үр хөндүүлсэн (хуулийн 6.1). Албан журмын болон сайн дурын даатгуулагчид адил хамаарна.
• Хэмжээ. Сүүлийн 12 сарын дундаж цалингийн 100 хувиар, 120 хоногийн, ихэр бол 140 хоногийн хугацаанд олгоно (7.1).
• Ажлын өдөр. Эмнэлгийн хуудсанд бичигдсэн 120 (140) хоногийн доторх ажлын өдрөөр тооцно: жирэмсний тэтгэмж төрөхийн өмнөх 60 хоног, амаржсаны тэтгэмж төрсний дараах 60 (ихэр бол 80) хоног (7.3, зааврын 5.3.3). Нийтээр амрах баярын өдөр, бямба, ням гарагт таарсан ч ажлын өдөрт тооцно (7.2, санамж 15).
• Өдрийн дундаж. Сарын дундаж цалин ÷ 21 (7.4). Зааврын жишээ: 2,100,000 ÷ 21 = 100,000₮; 2025.04.01-ээс 60 хоногт 44 ажлын өдөр; 100,000 × 44 = 4,400,000₮.
• Дундаж цалин. Жирэмсний амралт эхлэхээс өмнөх шимтгэл төлсөн сүүлийн 12 сарын цалин хөлс; бүтэн ажиллаагүй сартай байсан ч нийлбэрийг 12-т хуваана (зааврын санамж 11, 5.4). Нэг сарын дээд хэмжээ ХХДХ × 10, сайн дурын даатгуулагч бол × 7 (3.8). Амаржсаны тэтгэмжийг жирэмсний тэтгэмж бодсон дундаж цалингаар бодно (санамж 13).
• Дахин төрүүлбэл. Хүүхэд асрах чөлөөтэй байхдаа дахин хүүхэд төрүүлсэн бол өмнөх тэтгэмж тогтоосон дундаж цалингаар тооцно (зааврын 5.5).
• Хүсэлт. Эмнэлгийн хуудас авснаас хойш 4 долоо хоногийн дотор, хүндэтгэн үзэх шалтгаантай бол 6 сарын дотор гаргана (хуулийн 14.1.1). Амаржсаны тэтгэмжид дахин хүсэлт гаргахгүй, эмнэлгийн хуудсаар олгоно (Засгийн газрын 438 дугаар тогтоолын журмын 3.4).
• Татвар. Хуулийн дагуу олгох тэтгэмжид ХХОАТ ногдохгүй (ХХОАТ-ын хуулийн 22.1.1).
• Эцгийн чөлөө. Ажил олгогч эцэгт шинээр төрсөн хүүхдээ асрахад нь ажлын 10-аас доошгүй өдрийн чөлөө олгож, дундаж цалинтай тэнцэх олговор олгоно (Хөдөлмөрийн тухай хуулийн 137.5).

Эх сурвалж: Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэмжийн тухай хууль (2023, шинэчилсэн найруулга), 6, 7, 14 дүгээр зүйл; 2026.07.02-ны нэмэлт, өөрчлөлт (7.3, 7.4); НДЕГ-ын даргын А/267 тушаалын хавсралт «Тэтгэмж бодох заавар», 5 дугаар бүлэг; Хөдөлмөрийн тухай хууль 97.1, 137 дугаар зүйл. 2026.10.20-нд шалгав. Тооцоолуур нь ерөнхий мэдээллийн зорилготой; эцсийн дүнг нийгмийн даатгалын байгууллага тогтооно.